Dinh dưỡng cho bệnh nhân đái tháo đường dịp Tết

Năm Tân Sửu sắp qua đi và mùa xuân năm Nhâm Dần đang sắp gõ cửa. Trong những dịp Tết là thời điểm mọi người thường sum vầy cùng nhau bên mâm cơm, đĩa mứt, chén trà, ly rượu. Gác lại công việc hằng ngày và nghỉ ngơi nhiều hơn, điều này tạo ra những đảo lộn không ít trong sinh hoạt hằng ngày. Đặc biệt những món ăn cổ truyền ngày Tết cũng là một trong những tác nhân gây rối loạn đường máu ở những bệnh nhân đái tháo đường (ĐTĐ). Vậy bệnh nhân ĐTĐ cần chú ý những gì trong ngày Tết để có một cái Tết trọn vẹn cùng người thân nhưng vẫn đảm bảo sức khoẻ?

1. Những thực phẩm cần phải tránh xa

• Bánh kẹo: Các loại bánh kẹo là kẻ thù số 1 với bệnh nhân đái tháo đường.
• Mứt, trái cây sấy: những loại trái cây sấy và mứt thường được tẩm thêm đường và phụ gia để tăng thêm hương vị vì vậy nó chứa lượng đường rất lớn.
• Nước ngọt: Với thể tích phổ biến đủ cho một lần sử dụng của một người (từ 330 – 390 ml), mỗi sản phẩm nước ngọt thường có tổng lượng đường từ 33gr đến hơn 40gr, tức là gần nửa lạng đường.

Hàm lượng đường trong các loại thức uống

• Thịt đỏ: Các loại thịt bò, heo, dê, cừu… thường được sủ dụng nhiều hơn trong ngày Tết. Các loại thịt đỏ chứa nhiều chất béo bão hoà làm tăng cholesterol máu.
• Tinh bột: bánh chưng, bánh tét, xôi trắng… là những món ăn ngày Tết chứa hàm lượng tinh bột rất cao làm tăng đường máu sau ăn. Bệnh nhân ĐTĐ nên ăn vừa đủ những món này.
• Thực phẩm chứa chất béo bão hoà: bao gồm da gia cầm (gà, vịt), nội tạng động vật, thịt đông…

Những thực phẩm chứa nhiều tinh bột và chất bèo mà bệnh nhân đái tháo đường nên tránh

• Thực phẩm chế biến sẵn: gồm xúc xích, giò chả, lạp xưởng, thịt xông khói, thịt hộp… chứa hàm lượng muối và chất béo rất cao.
• Rượu bia, chất kích thích: các chất kích thích như rượu bia khiến nồng độ insulin thay đổi thất thường làm đường máu giao động. Tuy nhiên, có thể uống 2 đơn vị rượu/ngày với nam giới, 1 đơn vị rượu/ngày với nữ giới, mỗi đơn vị rượu bằng 1 cốc nhỏ rượu mạnh, hoặc 1 lon bia. Cần chú ý uống nhiều rượu bia mà không ăn đủ có thể gây hạ đường huyết.

2. Bệnh nhân đái tháo đường nên ăn gì?

• Chất xơ: ăn không hạn chế chất xơ. Nên ăn nhiều rau xanh (300g/ngày), ăn vừa phải trái cây (200g/ngày), hạn chế loại nhiều đường (mít, nhãn, vải, nho, sầu riêng), có thể ăn 1-2 miếng dưa hấu bằng bàn tay/lần, chuối, đu đủ, táo, cam… và không nên uống nước ép trái cây.
• Thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp: gạo lứt, khoai củ (tuy nhiên không ăn khoai bỏ lò, khoai nướng), rau xanh (400g/ngày) và các loại hoa quả ít ngọt như: ổi, thanh long, bưởi, táo, cam gọt vỏ không vắt nước uống.
• Các loại hạt thô: Các loại hạt thô chưa qua chế biến như hạnh nhân, óc chó, hạt điều… có thể dùng để thay thế bánh mứt trong những ngày Tết. Bệnh nhân ĐTĐ típ 2 ăn các loại hạt thường xuyên còn làm giảm 34% nguy cơ tử vong do các bệnh tim mạch.
• Cá: cá là nguồn thực phẩm quý chứa hàm lượng đạm cao, EPA, DHA, omega-3 có lợi cho sức khoẻ tim mạch của bệnh nhân đái tháo đường

Các loại hạt tốt cho bệnh nhân đái tháo đường

• Sữa dành cho người đái tháo đường: cung cấp đủ dinh dưỡng và năng lượng cho bệnh nhân mà không làm tăng đường huyết.
• Nước: Cần uống đủ nước theo nhu cầu, ít nhất 1.5-2 lit nước.

Thuốc men:

Bệnh nhân đái tháo đường cần được duy trì thuốc uống và tiêm insulin theo đơn của bác sĩ, tránh tâm lý kiêng dùng thuốc vào ngày đầu năm gây nhiều biến chứng nguy hiểm tính mạng (nhiễm toan ceton, hôn mê tăng áp lực thẩm thấu). Nếu có máy đo đường huyết mao mạch, bệnh nhân nên tự kiểm tra đường huyết thường xuyên hơn.

Hi vọng những thông tin trên sẽ phần nào giúp bạn kiểm soát tốt được chỉ số đường huyết của mình và tận hưởng một cái Tết an lành, ấm áp bên gia đình và người thân của mình!